https://openlibrary.ge/handle/123456789/10829 2026-08-03T14:22:10Z 2026-08-03T14:22:10Z იოსელიანი, პლატონი https://openlibrary.ge/handle/123456789/11002 2026-08-03T03:00:41Z 1893-01-01T00:00:00Z

Title: ცხოვრება მეფე გიორგი მეცამეტისა და საქართველოს რუსეთთან შეერთება Authors: იოსელიანი, პლატონი Abstract: წიგნში კარგად არის წარმოდგენილი: 1. ქვეყნის პოლიტიკური ვითარება XVIII ს. ბოლოს: ერეკლე II-ის გარდაცვალების შემდეგ ქართლ-კახეთის სამეფო უმძიმეს კრიზისში აღმოჩნდა. ქვეყანას ემუქრებოდა საგარეო მტრების (ირანი, ოსმალეთი, დაღესტნელთა თავსხმები) მუდმივი თავდასხმები და შინაფეოდალური დაპირისპირებები. 2. მეფე გიორგი XII-ის მოღვაწეობა: წიგნი მიმოიხილავს გიორგი XII-ის პიროვნებას, მის მძიმე ჯანმრთელობის მდგომარეობას, სამეფო კარის შიდა ინტრიგებსა და დინასტიურ დავებს (ბატონიშვილებს შორის განხეთქილებას). 3. დიპლომატიური ურთიერთობები რუსეთთან: ნაშრომში დეტალურად არის განხილული 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატის შემდგომი მოვლენები. გიორგი XII, შიდა და საგარეო საფრთხეებისგან ქვეყნის გადასარჩენად, ეძებდა რუსეთის მფარველობის განმტკიცებას, რასაც მოჰყვა ელჩობები და მოლაპარაკებები სანქტ-პეტერბურგთან. 4. ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმება: წიგნის დასკვნითი ნაწილი ეთმობა გიორგი XII-ის გარდაცვალებას (1800 წ.) და რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ისა და შემდგომ ალექსანდრე I-ის მანიფესტებს, რომლითაც ქართლ-კახეთის სამეფომ არსებობა შეწყვიტა და რუსეთის იმპერიის გუბერნიად გარდაიქმნა. Description: „ცხოვრება მეფე გიორგი მეცამეტისა და საქართველოს რუსეთთან შეერთება“ ცნობილი ქართველი ისტორიკოსისა და არქეოგრაფის, პლატონ იოსელიანის (1809–1875) მნიშვნელოვანი ისტორიულ-დოკუმენტური თხზულებაა. წიგნში დაწვრილებით არის აღწერილი ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფის, გიორგი XII-ის (ისტორიოგრაფიაში მოხსენიებული როგორც „გიორგი მეცამეტე“) მეფობის ხანა, მისი პოლიტიკური მოღვაწეობა, ქვეყნის შიდა და საგარეო მძიმე მდგომარეობა XVIII საუკუნის მიწურულს და მოვლენები, რომლებმაც 1801 წელს ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმება და რუსეთის იმპერიასთან მიერთება გამოიწვია. ეს თხზულება წარმოადგენს XIX საუკუნის ქართული ისტორიოგრაფიის ერთ-ერთ პირველ წყაროს, რომელიც ეფუძნება ავტორის მიერ მოძიებულ ისტორიულ დოკუმენტებს, ეპისტოლარულ მემკვიდრეობასა და თანამედროვეთა მოგონებებს. ზაქარია ჭიჭინაძის მიერ წიგნის ხელმეორედ გამოცემამ (1893 წელს) დიდი როლი ითამაშა ეროვნული მეხსიერების შენარჩუნებასა და საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებაში.

1893-01-01T00:00:00Z ხევის უბნელი( მაღალაშვილი), კონსტანტინე https://openlibrary.ge/handle/123456789/11000 2026-08-03T03:00:40Z 1896-01-01T00:00:00Z

Title: ცხენის წურბელა Authors: ხევის უბნელი( მაღალაშვილი), კონსტანტინე Abstract: მოთხრობაში გამოიკვეთა ძირითადი სიუჟეტური ხაზი და იდეა: გლეხთა ყოფა: მოთხრობაში აღწერილია XIX საუკუნის ბოლოს ქართველი გლეხების ყოველდღიური მძიმე შრომა, სიღარიბე და ჩაგვრა. ალეგორიული სახე: „ცხენის წურბელა“ სიმბოლური სახეა — ისევე, როგორც წურბელა ეკრობა პირუტყვს და სისხლს წოვს, ასევე ეკრობიან სოფელს სოციალური „წურბელები“ (მევახშეები, უსამართლო მოხელეები და უმეცრება), რომლებიც გლეხს ამოსუნთქვის საშუალებას არ აძლევენ. გამოსავალი და მთავარი გზავნილი: წიგნზე დართული ეპიგრაფების შესაბამისად (ილია ჭავჭავაძისა და კონფუცის ციტატები), ავტორი გამოსავალსა და ხსნას ხედავს სწავლა-განათლებაში, შრომასა და მომავალი თაობის სწორად აღზრდაში, რაც ხალხს სოციალური და გონებრივი „წურბელებისგან“ გათავისუფლებაში დაეხმარება. Description: „ცხენის წურბელა“ წარმოადგენს XIX საუკუნის მიწურულის (1896 წ.) ქართული რეალისტური და სოციალური პროზის ნიმუშს, რომელიც კონსტანტინე ხევისუბნელის (მაღალაშვილის) კალამს ეკუთვნის. ნაწარმოები XIX საუკუნის ბოლოს ქართველი გლეხობის მძიმე ყოფას, სოციალურ უთანასწორობასა და უმეცრებას ასახავს. ავტორი ალეგორიული სათაურით — „ცხენის წურბელა“ — მიანიშნებს იმ სოციალურ და ეკონომიკურ „წურბელებზე“ (მევახშეებზე, ექსპლუატატორებზე თუ უმეცრებაზე), რომლებიც უბრალო, მშრომელი გლეხის ენერგიასა და შრომის ნაყოფს ითვისებენ. წიგნის მთავარი სათქმელი ეხმიანება ეპიგრაფებში დასმულ აქტუალურ თემებს: განათლების აუცილებლობასა და მომავალი თაობისათვის თავდადებას.

1896-01-01T00:00:00Z კაკაბაძე, სარგის https://openlibrary.ge/handle/123456789/10977 2026-06-11T03:00:41Z 1913-01-01T00:00:00Z

Title: ბაგრატ, უცნობი მე-XIV საუკუნის რაჭა-არგვეთის მფლობელი Authors: კაკაბაძე, სარგის Description: სარგის კაკაბაძის ნაშრომი „ბაგრატ უცნობი (მე-XIV საუკ. რაჭა-არგვეთის მფლობელი)“ არის მნიშვნელოვანი ისტორიოგრაფიული ნარკვევი, რომელიც ეძღვნება XIV საუკუნის საქართველოს ისტორიის ერთ-ერთ ნაკლებად შესწავლილ პერსონაჟსა და პერიოდს. ნაშრომი წარმოადგენს კლასიკურ წყაროთმცოდნეობით კვლევას, რომელმაც ქართულ ისტორიოგრაფიას შემატა ახალი სახელი და დააზუსტა XIV საუკუნის დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული რუკა.

1913-01-01T00:00:00Z თაყაიშვილი, ექვთიმე https://openlibrary.ge/handle/123456789/10952 2026-05-12T03:00:41Z 1891-01-01T00:00:00Z

Title: ახალი ვარიანტი წმ. ნინოს ცხოვრებისა Authors: თაყაიშვილი, ექვთიმე Description: ექვთიმე თაყაიშვილმა ამ ტექსტის გამოქვეყნებით საფუძველი ჩაუყარა „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ კრიტიკულ შესწავლას და დაამტკიცა, რომ ეს არ არის მხოლოდ რელიგიური ლეგენდა, არამედ სანდო ისტორიული წყარო.

1891-01-01T00:00:00Z