https://openlibrary.ge/handle/123456789/9012 2026-04-21T16:28:39Z 2026-04-21T16:28:39Z ხვედელიძე, ზ. სამხარაძე, ი. ტატიშვილი, მ. ზოტიკიშვილი, ნ. Khvedelidze, Z. Samkharadze, I. Tatishvili, M. Zotikishvili, N. Хведелидзе, З.В. Самхарадзе, И.Н. Зотикишвили, Н.Ш. Татишвили, М.Р. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9099 2021-04-28T03:00:37Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: ჰაერის ნაკადის მიკროცირკულიაციური მოძრაობის დინამიკა და კლიმატური თავისებურებანი სამეგრელო–სვანეთის რეგიონზე; Dynamics of microcirculation movement of air flow and climatic peculiarities in Samegrelo-Zemo Svaneti region; Динамика движения микроциркуляции воздуха и климатические особенности региона Самегрело-Земо Сванети Authors: ხვედელიძე, ზ.; სამხარაძე, ი.; ტატიშვილი, მ.; ზოტიკიშვილი, ნ.; Khvedelidze, Z.; Samkharadze, I.; Tatishvili, M.; Zotikishvili, N.; Хведелидзе, З.В.; Самхарадзе, И.Н.; Зотикишвили, Н.Ш.; Татишвили, М.Р. Abstract: მრავალწლიური მეტეოროლოგიური მონაცემების სტატისტიკური დამუშავებით დადგენილია ქვაბურების კლიმატური თავისებურებები და ჰაერის ნაკადის დინამიკის ბუნება. ეს თავისებურებანი ახსნილი იქნა მოდელური გათვლებით. საკვლევ რეგიონებზე მოდელურად შეფასებული პროცესები, რეალურად დაკვირვებული მოვლენების მიმართ (5%-8%) პროცენტის მიახლოებაში თანხვედრილია.; Reviewed Proceedings of the IHM, GTU. - 2020 - vol.129 - pp.113-115. Georg.; Abst.: Georg., Eng., Rus. Based on the statistical processing of long-term meteorological data, the climatic features of the pits and the nature of the dynamics of the air flow are established. These features were explained by model calculations. Modularly evaluated processes in the studied regions with respect to the real observable phenomena coincide in an approximation of 5-8%.; На основании статистической обработки многолетних метеорологических данных установлены климатичес- кие особенности котлованов и природа динамики воздушного потока. Эти особенности были объяснены модельными расчетами. Модельно оцененные процессы в исследуемых регионах в отношении реально наблюдаемых явлений в приближении на 5-8% совпадает.

2020-01-01T00:00:00Z ტატიშვილი, მ. ხვედელიძე, ზ. სამხარაძე, ი. ფალავანდიშვილი, ა. Tatishvili, M. Khvedelidze, Z. Samkharadze, I. palavandishvili, A. Татишвили, М.Р. Хведелидзе, З.В. Самхарадзе, И.И. Палавандишвили, А.М. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9098 2021-04-28T03:00:37Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: გეომაგნიტური ინდექსების გამოყენება ამინდის და კლიმატის კვლევაში; Use of geo-magnetic indices in weather and climate research; Использование геомагнитных индексов в исследованиях погоды и климата Authors: ტატიშვილი, მ.; ხვედელიძე, ზ.; სამხარაძე, ი.; ფალავანდიშვილი, ა.; Tatishvili, M.; Khvedelidze, Z.; Samkharadze, I.; palavandishvili, A.; Татишвили, М.Р.; Хведелидзе, З.В.; Самхарадзе, И.И.; Палавандишвили, А.М. Abstract: სტატიაში განხილულია მზეზე მიმდინარე პროცესები და ამ პროცესების გავლენა დედამიწის ატმოსფეროზე. კვლევისთვის გამოყენებულია 2014-19წ Kp გეომაგნიტური ინდექსი და. მეტეოროლოგიური პარამეტრების (ტემპერატურა, წნევა. ნალექი) დაკვირვების მონაცემები. ჩატარებული ანალიზიდან დგინდება, რომ ყველა ტიპის ინდექსისთვის ამინდის პარამეტრები მკვეთრ ცვლილებას განიცდიან: ძლიერდება ქარი, იზრდება ნალექების რაოდენობა, იცვლება წნევა. მათი გათვალისწინება ამინდის საპროგნოზო მეთოდოლოგიაში აუცილებელია; The processes occurred on the Sun and their influence on the Earth atmosphere has been discussed in presented paper. To conduct study, kp geo-magnetic index and meteorological observation data for weather parameters (temperature, precipitation, pressure) for 2014-19 period were used. The conducted analysis clearly indicates that for all types of index weather parameters were sharply changed: wind speed has been strengthened, precipitation amount has been increased and pressure has been sharply changed. Their consideration in weather prediction methodology is necessary.; Процессы, происходящие на Солнце и их влияние на атмосферу Земли обсуждается в представленной статье. Для проведения исследования были использованы данные геомагнитного индекса kp и метеорологических наблюдений на параметры погоды (температура, осадки, давление) за период 2014-19 гг. Проведенный анализ четко показывает, что для всех типов индексов параметры погоды были резко изменены: скорость ветра была усилена, количество осадков увеличилось, а давление резко изменилось. Их влдючение в методологии прогнозирования погоды необходимо.

2020-01-01T00:00:00Z კაპანაძე, ნ. მკურნალიძე, ი. Kapanadze, N. Mkurnalidze, I. Капанадзе, Н.И. Мкурналидзе, И.П. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9097 2021-04-28T03:00:36Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: ქ. თბილისის ჰაერის ტემპერატურის ცვალებადობის ანალიზი; Analysis of air temperature variations in Tbilisi; Анализ вариаций температур воздуха г. Тбилиси Authors: კაპანაძე, ნ.; მკურნალიძე, ი.; Kapanadze, N.; Mkurnalidze, I.; Капанадзе, Н.И.; Мкурналидзе, И.П. Abstract: გაანალიზებულია ქალაქ თბილისის 1881-2018 წწ. პერიოდის საშუალო წლიური, თვიური და სეზონური მნიშვნელობები. შესწავლილია აღნიშნული პარამეტრების დროში ცვლილების თავისებურებანი და შეფასებულია კლიმატური პერიოდების მიხედვით ამ ცვლილებათა რაოდენობრივი მაჩვენებლები. ქალაქ თბილისის ჰაერის საშუალო ტემპერატურის ცვალებადობაზე გლობალური დათბობის გავლენის შესაფასებლად დეტალურად იქნა გაანალიზებული დაკვირვების მთელ რიგში (1881-2018) შემავალი როგორც სხვადასხვა სიდიდის დადებითი და უარყოფითი გადახრების (1961-1990 წწ. საბაზისო პერიოდის მიმართ) განმეორადობები თვეების მიხედვით, ასევე მათი რაოდენობათა სეზონური მსვლელობა ათწლეულების მიხედვით. გამოვლენილია დადებითი ანომალიების ზრდის ტენდენცია, შემოთავაზებულია კლიმატის შესაძლო ცვლილებასთან საადაპტაციო ღონისძიებები.; The average annual, monthly and seasonal temperature data of Tbilisi for 1881-2018 period are analyzed. The variability features of these data are investigated and quantitative indices of the variations have been evaluated by climatic periods. To assess the impact of global warming on variations of temperature averages in Tbilisi, we analyzed in detail both the monthly recurrences of positive and negative deviations (relative to the base period 1961-1990) and the seasonal course over decades, included in 1881-2018 period. An upward trend in positive anomalies was revealed and adaptation measures are proposed towards possible climate change.; Проанализированы среднегодовые, среднемесячные и сезонные данные температур г. Тбилиси за период 1881-2018гг. Исследованы особенности изменчивости этих данных. Сделано сравнение количественных показателей этих особенностей по климатическим периодам. Для оценки влияния глобального потепления климата на вариации средних значений температур воздуха г. Тбилиси детально проанализированы входящие в период 1881-2018гг как месячные повторяемости положительных и отрицательных отклонений (относительно базисного периода 1961-1990гг), так и их сезонный ход по десятилетиям. Выявлена тенденция роста положительных аномалий. В связи с возможным потеплением климата предложены адаптационные мероприятия.

2020-01-01T00:00:00Z კაპანაძე, ნ. ბერიტაშვილი, ბ. ცინცაძე, თ. Kapanadze, N. Beritashvili, B. Tsintsadze, T. Капанадзе, Н.И. Бериташвили, Б.Ш. Цицадзе, Т.Н. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9096 2021-04-21T03:00:37Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: ნალექთა ხელოვნური რეგულირების სამუშაოთა ჩატარების სამართლებრივი ასპექტები Authors: კაპანაძე, ნ.; ბერიტაშვილი, ბ.; ცინცაძე, თ.; Kapanadze, N.; Beritashvili, B.; Tsintsadze, T.; Капанадзе, Н.И.; Бериташвили, Б.Ш.; Цицадзе, Т.Н. Abstract: ნალექთა ხელოვნური რეგულირება არის გარკვეულ ტერიტორიაზე ადამიანის ხელოვნური ჩარევა ბუნებრივ პროცესებში, რომელიც უნდა იმართებოდეს "გარემოს დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის" შესაბამისად. დადგენილი იქნა, რომ ხანმოკლე დროის მონაკვეთში (5-10 წელი) ნალექთა ხელოვნური გაზრდის (ნხგ) სამუშაოებს არ შეუძლია მნიშვნელოვანი გავლენის მოხდენა ბუნებრივი გარემოს დატენიანების რეჟიმზე. 16.8 გ AgI-ის შემცველი სეტყვასაწინააღმეგო რაკეტით სარგებლობის დროს გარემოს მნიშვნელოვანი დაჭუჭყიანება მოსალოდნელი იქნება ათასობითი წლის შემდეგ. რაც შეეხება იოდოვან ტყვიის გამოყენებას სეტყვის ღრუბლების დასამუშავებლად, მიუღებელი აღმოჩნდა მისი ტოქსიკურობის გამო. გარემოს დაცვის შესახებ კანონის თანახმად, მოსახლეობა დაცული უნდა იყოს ისეთი ფიზიკური ფაქტორებისაგან, როგორიცაა ელექტრომაგნიტური ან რადიაციული გამოსხივება. ასევე მნიშვნელოვანია, ნხგ სამუშაოების შესაძლო ჩატარების შემთხვევაში, მეზობელ ქვეყნებს შორის ნალექთა ტერიტორიული გადანაწილებასთან დაკავშირებული პრობლემების მოგვარება.; The precipitation artificial modification means human interference in natural processes on definite territory, which would be ruled under “Georgian law on Environmental Protection”. It has been ascertained that during short period (5-10year) weather modification couldn’t significantly impact on moisture regime of natural environment. The significant environmental pollution using 16.8gr AGI untihail missiles would be expected after thousands of years. As for lead iodide using for hail clouds, it turned out to be unacceptable because of its toxicity. According to the Law on Environment protection the population must be protected from such physical factors as are electromagnetic or radioactive radiation. Also it is important to settle problems between neighboring countries which may be raised during weather modification activities.; Искусственное регулирование осадков (ИРО) на определенной территории есть вмешательство в природные процессы. При их проведении необходимо руководствоваться „законом Грузии об охране окружающей среды“. Установлено, что за короткий период времени (5-10лет) работы по увеличению осадков не могут значительно повлиять на естественный режим влажности окружающей среды. При использовании противоградовых ракет содержащих AgI (16.8 г) загрязнение может стать начительным только через тысячу лет. Что касается ракет с PbI2, их применение не желательно из-за токсичности. Согласно закона об окружающей среде население должно быть защищено от вредного лектромагнитного и радиационного излучений. При проведении работ по ИРО необходимо согласование с соседними государствами по территориальному распределению осадков.

2020-01-01T00:00:00Z