https://openlibrary.ge/handle/123456789/9686 2026-04-09T21:13:29Z 2026-04-09T21:13:29Z ბეგალიშვილი, ნ. მალბახოვი, ვ. რობიტაშვილი, გ. რობიტაშვილი, თ. Begalishvili, N. Malbaxov, V. Robitashvili, G. Robitashvili, T. Бегалишвили, Н.А. Мальбахов, В.М. Робиташвили, Г.А. Робиташвили, Т.Г. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9723 2022-03-28T03:00:42Z 2009-01-01T00:00:00Z

Title: ატმოსფეროში ფართომასშტაბიანი კონვერგენციის გავლენა კონვექციურ ღრუბელთა გაერთიანებაზე; The influence of largescaled convergence on the aggregation of convective clouds in the atmosphere; Влияние широкомасштабной конвергенции в атмосфере на объединение конвективных облаков Authors: ბეგალიშვილი, ნ.; მალბახოვი, ვ.; რობიტაშვილი, გ.; რობიტაშვილი, თ.; Begalishvili, N.; Malbaxov, V.; Robitashvili, G.; Robitashvili, T.; Бегалишвили, Н.А.; Мальбахов, В.М.; Робиташвили, Г.А.; Робиташвили, Т.Г. Abstract: ატმოსფეროში ჰაერის ნაკადების ფართომასშტაბიანი კონვერგენციის ფონზე შესრულებულია კონვექციურ ღრუბელთა ურთიერთქმედების თავისებურებების გამოკვლევა. დასმული ამოცანის გადასაწყვეტად გამოყენებულია კონვექციურ ღრუბელთა სისტემის ევოლუციის ორგანზომილებიანი თერმოჰიდროდინამიკური მოდელი, მიკროფიზიკური პროცესების პარამეტრიზებით. რიცხვითი ექსპერიმენტების საფუძველზე განსაზღვრულია კონვერგენციის არეში კონვექციური უჯრედების დაახლოების და გაერთიანების პირობები, რასაც მოჰყვა მძლავრი მრავალუჯრედიანი კონვექციური ღრუბლის წარმოშობა და ნალექწარმომქმნელი პროცესების ინტენსიფიკაცია.; The interaction features of the convective clouds in the atmosphere against a background of the large-scale convergence of air flows have been investigated. To solve the assigned task two-dimensional thermohydrodynamical model of the evolution of the convective cloud system is used, considering parameterization of the microphysical processes. On basis of the numerical experiments the convergence and aggregation conditions of convective cells have been determined in the convergence area, resulted in the formation of powerful multicellular convective cloud and intensification of precipitation formatting processes.; Выполнено исследование особенностей взаимодействия конвективных облаков на фоне широкомасштабной конвергенции воздушных потоков в атмосфере. Для решения поставленной задачи применена двухмерная термогидродинамическая модель эволюции системы конвективных облаков с параметризацией микрофизических процессов. На основе численных экспериментов определены условия сближения и объединения конвективных ячеек в области конвергенции, приводящие к образованию мощного многоячейкого конвективного облака и интенсификации осадкообразующих процессов.

2009-01-01T00:00:00Z ბეგალიშვილი, ნ. რობიტაშვილი, გ. ტატიშვილი, მ. რობიტაშვილი, თ. Begalishvili, N. Robitashvili, G. Tatishvili, M. Robitashvili, T. Бегалишвили, Н.А. Робиташвили, Г.А. Татишвили, М.Р. Робиташвили, Т.Г. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9722 2022-03-28T03:00:43Z 2009-01-01T00:00:00Z

Title: კონვექციურ ღრუბლებში ბუნებრივი და ხელოვნური ნალექწარმოქმნის გამოკვლევა ოპერატიული თერმოჰიდროდინამიკური მოდელის საფუძველზე; Investigation of natural and artificial precipitation formation in convective clouds in terms of operational thermohydrodynamical model; Исследование естественного и искусственного осадкообразования в конвективных облаках на основе оперативной термогидродинамической модели Authors: ბეგალიშვილი, ნ.; რობიტაშვილი, გ.; ტატიშვილი, მ.; რობიტაშვილი, თ.; Begalishvili, N.; Robitashvili, G.; Tatishvili, M.; Robitashvili, T.; Бегалишвили, Н.А.; Робиташвили, Г.А.; Татишвили, М.Р.; Робиташвили, Т.Г. Abstract: კონვექციური ღრუბლის ერთგანზომილებიანი ოპერატიული ჰიდროდინამიკური მოდელით შესრულებულია ბუნებრივი და ხელოვნური ნალექწარმოქმნის გამოკვლევა ორი რეალური და ერთი ჰიპოთეტური რადიოზონდის მონაცემების საშუალებით. მიკროფიზიკური პროცესები მოდელში წარმოდგენილია პარამეტრიზებული სახით. ზემოქმედების მოდელირება განხორციელდა მაკრისტალიზებელი რეაგენტის შეტანით ღრუბლის განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე. დადგინდა, რომ ყოველი ღრუბლისათვის არსებობს მისი განვითარების განსაზღვრული მომენტი და რეაგენტის ოპტიმალური რაოდენობა, რომლის ღრუბელში შეტანით ნალექების დამატებითი რაოდენობა მაქსიმალურია. რეაგენტის ეს რაოდენობა დამოკიდებულია ღრუბლის მაქსიმალურ სიმძლავრეზე და დინამიკის თავისებურებებზე. ზემოქმედების შედეგად იცვლება ღრუბლის მიკროფიზიკა, რაც იწვევს დინამიკის ინტენსიფიკაციას. ასეთ პირობებში იზრდება ღრუბლის სიცოცოხლის ხანგრძლივობა, მისი სიმძლავრე და მოსული ნალექების რაოდენობა.; Natural and artificial precipitation formation processes have been investigated using one-dimensional operational hydrodynamical model of convective cloud applying two real and one hypothetic radiosonde data. Microphysical processes are presented by parameterization schemes. The modification modelling has been carried out on the different stages of cloud growth by insertion of crystallizing reagent. It has been ascertained that for every cloud there exist the definite moment in its growth and optimal quantity of reagent, when additional precipitation increase is maximal. The mentioned amount of reagent depends on the features of growth dynamics and clouds maximal capability. In the result of modification changes were occurred in cloud microphysics, causing intensification of its dynamics. On such conditions clouds life time and the amount of precipitations have been increased.; С помощью одномерной оперативной термогидродинамической модели конвективного облака выполнено исследование естественного и искусственного осадкообразования, используя данные двух реальных и одного гипотетического радиозондов. Микрофизические процессы в модели представлены в параметризованном виде. Моделирование воздействия проведено на разных стадиях развития облака имитацией вноса кристаллизующего реагента. Установлено, что для каждого случая существует определенный момент в развитии облака и оптимальное количество реагента, когда дополнительное увеличение осадков является максимальным. Это количество реагента зависит от особенностей динамики развития и максимальной мощности облака. В результате воздействия изменяется микрофизика облака, что вызывало интенсификацию его динамики. В этих условиях увеличиваются продолжительность существования облака и количество выпавших осадков.

2009-01-01T00:00:00Z გელაძე, გ. რობიტაშვილი, გ. მდინარაძე, ჯ. სხირტლაძე, ნ. Geladze, G. Robitashvili, G. Mdinaradze, J. Skhirtladze, N. Геладзе, Г. Ш. Робиташвили, Г. А. Мдинарадзе, Дж. А. Схиртладзе, Н. М. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9721 2022-03-28T03:00:47Z 2009-01-01T00:00:00Z

Title: ფენა ღრუბლის მოდელირება თერმული "კუნძულის” მუდმივი გათბობისას; The simulation of an stratus cloud over a thermal “island” at its constant heating; Моделирование слоистого облака над тепловым “островом“ при ее постоянном нагреве Authors: გელაძე, გ.; რობიტაშვილი, გ.; მდინარაძე, ჯ.; სხირტლაძე, ნ.; Geladze, G.; Robitashvili, G.; Mdinaradze, J.; Skhirtladze, N.; Геладзе, Г. Ш.; Робиташвили, Г. А.; Мдинарадзе, Дж. А.; Схиртладзе, Н. М. Abstract: ორგანზომილებიანი არასტაციონალური მეზომასშტაბური სასაზღვრო ფენის ფონზე რიცხვითი მეთოდების საშუალებით მოდელირებულია ფენა ღრუბელი სითბური “კუნძული” მუდმივი გათბობისას. მიღებულია თერმოჰიდროდინამიკური და ნოტიო ველების სივრცულ-დროითი განაწილება. რიცხვითი გათვლების შედეგები თვისებრივად დამაკმაყოფილებლად აღწერენ განსახილველ პროცესს.; The stratus cloud on background of twodimensional nonstationary mesoscale boundary layer of atmosphere at constant heating of thermal “island” was simulated numerically. An space-time distribution of thermohydrodynamical and humidity fields was obtained. The results of the numerical accountss quantitatively satisfactorily describe consider process.; На фоне двухмерного нестационарного мезомасштабного пограничного слоя атмосферы численно смоделировано слоистое облако при постоянном нагреве теплового “острова“. Получено пространственно-временное распределение термогидродинамических и влажностных полей. Результаты численных расчетов качественно удовлетворительно описывают рассматриваемый процесс.

2009-01-01T00:00:00Z ბეგალიშვილი, ნ. რობიტაშვილი, გ. კაპანაძე, ნ. ტატიშვილი, მ. Begalishvili, N. Robitashvili, G. Kapanadze, N. Tatishvili, M. Бегалишвили, Н.А. Робиташвили, Г.А. Капанадзе, Н.И. Татишвили, М.Р. https://openlibrary.ge/handle/123456789/9720 2022-03-28T03:00:42Z 2009-01-01T00:00:00Z

Title: კონვექციური ღრუბლის მარგი ქმედების კოეფიციენტის შეფასება თერმოდინამიკური მოდელის გამოყენებით; Assessment of convective cloud efficiency using the thermodynamic model; Оценка коэффициента полезного действия конвективного облака с помощью термодинамической модели Authors: ბეგალიშვილი, ნ.; რობიტაშვილი, გ.; კაპანაძე, ნ.; ტატიშვილი, მ.; Begalishvili, N.; Robitashvili, G.; Kapanadze, N.; Tatishvili, M.; Бегалишвили, Н.А.; Робиташвили, Г.А.; Капанадзе, Н.И.; Татишвили, М.Р. Abstract: ემპირიული თერმოდინამიკური მოდელის გამოყენებით განსაზღვრულია აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე განვითარებული კონვექციური ღრუბლების მქკ. მიღებული მნიშვნელობების დასაზუსტებლად იგივე კოეფიციენტი გამოთვლილია ნალექთა მოკლევადიანი პროგნოზის მეთოდიკის საფუძველზე. მქკ-ის ორივე მეთოდით მიღებულ მნიშვნელობათა შესადარებლად მის მაქსიმალურ სიდიდესთან რადიოზონდირების მასალების გამოყენებით გამოთვლილი იქნა მქკ-ის მაქსიმალური მნიშვნელობები. სხვადასხვა მეთოდით გამოთვლილი მქკ მნიშვნელობები იცვლება 17-დან 36%-მდე და საშუალოდ შეადგენს დაახლოებით 30%.; The efficiency of convective clouds developing over the territory of Eastern Georgia is determined using an empirical thermodynamic model. To verify the obtained results the same value is calculated on the basis of precipitation short-range forecast method, and to compare both these results with maximum possible values the maximum efficiency has been defined applying air-sounding data. The values of efficiency calculated by different methods vary between 17 and 36% making about 30% on the average.; С помощью эмпирической термодинамической модели определен к.п.д конвективных облаков, развивающихся на территории Восточной Грузии. Для уточнения полученных значений к.п.д. те же величины рассчитаны на основе методики краткосрочного прогноза осадков. Для сравнения, полученных разными методами данных с максимально возможными значениями, максимальные к.п.д. были определены с помощью материалов радиозондирования. Значения к.п.д., рассчитанные по различным методам, изменяются от 17 до 36 %, составляя в среднем 30 %.

2009-01-01T00:00:00Z