https://openlibrary.ge/handle/123456789/8946 2026-03-02T12:07:52Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/6442 Title: Физическое моделирование лавовых трубок в георадиолокации; Physical modeling of lava tubes in the GPR; ლავური მილების ფიზიკური მოდელირება გეორადიოლოკაციაში Authors: Одилавадзе, Д.Т.; Челидзе, Т.Л.; Odilavadze, D.T.; Chelidze, T.L.; ოდილავაძე, დ.თ.; ჭელიძე, თ.ლ. Abstract: Лавовые трубки наблюдаются в базальтовых средах от вулканических конусов с крутизной 6-8 градусов. Вблизи подобных вулканических аппаратов на территории Грузии могут быть зафиксированы методом георадиолокации такие объекты-лавовые трубки, особенно в Южной Грузии, богатой лавовыми проявлениями базальтовых сред. Используя способ сравнительного георадиолокационого физического моделирования и метод математического моделирования в георадиолокации выявились реальные радио образы моделей лавовых трубок и подобных объектов, которые можно распространить на полевые объекты и ,тем самым решить обратную задачу георадиолокации для изыскания, определения локации и определения сущности лавовых трубок и подобных пустот.; Lava tubes are observed in basalt environments from volcanic cones with a steepness of 6-8 degrees. Near such volcanic apparatuses in the territory of Georgia there can be fixed by GPR method such objects-lava tubes, especially in South Georgia, rich in lava manifestations of basalt media. Using the method of comparative GPR physical modeling and the method of mathematical modeling in GPR, real radio images of models of lava tubes and similar objects were revealed that can be extended to field objects and, thereby, solve the inverse problem of GPR for finding, locating and the definition of the essence of lava tubes and similar voids.; ფიზიკური მოდელირების შედარებითი გეორადიოლოკაციური მეთოდის გამოყენებით და მათემატიკური მოდელირების მეთოდის გამოყენებით, გამოიკვეთა ლავური მილების და მსგავსი ობიექტების რეალური გეორადიოლოკაციური რადიო სახეები, რომლებიც ცალსახად შეიძლება გავრცელებულ იქნას საველე ობიექტების რადიოსახეებად შებრუნებული ამოცანების ამოსახსნელად გეორადიოლოკაციაში, ლავური მილების და მსგავსი სიღრუვეების მოძიებასა და მათი ლოკაციის დადგენისათვის. 2017-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/6441 Title: Технология применения телеметрических систем MWD и LWD при бурении искривленных и горизонтальных скважин; Application MWD and LWD telemetry technology systems of contorted and horizontal well drilling; MWD და LWD ტელემეტრიული სისტემების გამოყენების ტექნოლოგია გამრუდებული და ჰორიზონტალური ჭაბურღილების ბურღვისა Authors: Хундадзе, Н.Ш.; Хитаришвили, В.Э.; Размадзе, Т.Д.; ხუნდაძე, ნ.; ხიტარიშვილი, ვ.; რაზმაძე, თ.; Khundadze, N.; Khitarishvili, V.; Razmadze, T. Abstract: В работе рассматриваются результаты применения MWD и LWD телеметрических систем контроля, измерения процессов проводки и пространственного управления нефтяными и газовыми скважинами в наклонно-направленном и горизонтальном бурения. С помощью этих систем проводятся геофизические исследования. Определяются физико-механические свойства горных пород, параметры бурового раствора и режима бурения. Измеряются зенитные и азимутные углы и другие параметры искривления скважины. MWD и LWD системы оснащены сенсорами и датчиками. Полученная информация передается на поверхность к станции получения, расшифровки и обработки информации. Таким образхом, полученные данные обрабатываются и передаются к блоку управления телесистемы. С помощью этого блока корректируют и управляют траекторией скважины. Все это значительно повышает технико-экономические показатели бурения.; The paper considers the results of MWD and LWD telemetry system use for controlling, measuring of withdrawal processes and spatial management during directed and horizontal drilling of oil and gas wells. These systems are organized with the help of geophysical researches. The physical and mechanical properties of rocks, drilling fluids and drilling mode settings, azimuth and zenithal angles measured in wells, distortion parameters are determined. MWD and LWD systems are equipped with sensors and transducers. The information is transferred to the surface of the receiving, decrypting and processing stations, where the information is processed and transferred to the control block telesystems. The block adjusts and operates the well trajectory. All this significantly increases the drilling technical-economic indicators.; ნაშრომში განხილულია დახრილ-მიმართული და ჰორიზონტალური ბურღვისას ნავთობისა და გაზის ჭაბურღილების კონტროლის, გაყვანის პროცესების გაზომვის და სივრცობრივი მართვის MWD და LWD ტელემეტრიული სისტემების გამოყენების შედეგები. ამ სისტემების დახმარებით ტარდება გეოფიზიკური გამოკვლევები. განისაზღვრება ქანების ფიზიკურ-მექანიკური თვისე-ბები, საბურღი ხსნარების და ბურღვის რეჟიმის პარამეტრები, გაიზომება ჭაბურღილის ზენიტური და აზიმუტური კუთხეები, გამრუდების პარამეტრები. MWD და LWD სისტემები აღჭურვილია სენსორებითა და გადამწოდებით. მიღებული ინფორმაცია გადაეცემა ზედაპირზე მიღების, გაშიფვრისა და დამუშავების სადგურს, სადაც დაუმუშავებული ინფორმაცია დამუშავდება და გადაეცემა ტელესისტემის მართვის ბლოკს. ამ ბლოკის საშუალებით კორექტირდება და იმართება ჭაბურღილების ტრაექტორია. ყველა ეს კი მნიშვნელოვნად ზრდის ბურღვის ტექნიკურ-ეკონომიკურ მაჩვენებლებს. 2017-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/6440 Title: Общие и различающие признаки карстовых выявлений, распространённых на территории Грузии; Common and distinguishing features of the karst phenomena in the territory of Georgia.; საქრთველოს ტერიტორიაზე გავრცელებული კარსტული გამოვლინებების საერთო და განმასხვავებელი ნიშნები Authors: Джаши, Г. Г.; Тархнишвли, А.Г.; Одилавадзе, Д.Т.; Арзиани, З.А.; Болашвили, Н.Р.; Цикаришвили, К.Д.; Jashi, G.G.; Tarkhnishvili, A.G.; Odilavadze, D.T.; Arziani, Z.A.; Bolashvili, N.R.; Tsikarishvili, K.D.; ჯაში, გ.; თარხნიშვილი, ა.; ოდილავაძე, დ.; არზიანი, ზ.; ბოლაშვილი, ნ.; წიქარიშვილი, კ. Abstract: Территория Западной Грузии богата уникальными карстовыми феноменами в которых фиксируется единая карсто-гидрогеологическая система. В этом регионе существующие карстовые явления характеризуются общими (они непосредственно связаны с известняковыми массивами) и различающими признаками, что обусловлено геологическим, геотектоническими характеристиками и интенсивным развитием процессов ,определяемых климатическими условиями; установлены физические параметры распространения осадков на указанной территории ;выявлены места интенсивных течений подземных фильтрационных потоков и направление их движения; построены георадиолокационные разрезы. Геофизическими исследованиями ,проведёнными на известковом массиве Мигарии, выявлен ареал распространения как ранее зафиксированных так и недавно найденных пещер ; проведена их идентификация , картирование и кадастрирование.; The territory of Western Georgia is rich in unique karst phenomena in which a single karst-hydrogeological system is fixed. In this region, the existing karst phenomena are characterized by common (they are directly connected with limestone massivs) and distinguishing signs, which is caused by geological, geotectonic characteristics and intensive development of processes determined by climatic conditions; he physical parameters of the distribution of precipitation in the specified territory have been established, places of intensive flows of underground filtration streams and the direction of their movement have been identified; georadar locational sections were constructed. Geophysical studies carried out on the limestone massif of Migaria have revealed the distribution area of both previously recorded and recently found caves; their identification, mapping and cadastre have been carried out.; დასავლეთ საქართველოს ტერიტორია მდიდარია უნიკალური კარსტული ფენომენებით ,რომლებშიც დაფიქსირებულია ერთიანი კარსტულ-ჰიდროგეოლოგიური სისტემა. ამ რეგიონში არსებული კარსტული გამოვლინებები ხასიათდება საერთო ( ისინი უშუალოდ უკავშირდებიან კირქვულ მასივებს) და განმასხვავებელი ნიშნებით, რაც განპირობებულია გეოლოგიური , გეოტექტონიკური მახასიათებლებითა და კლიმატური პირობებით განსაზღვრული პროცესების ინტენსიურ განვითარებასთან ; დადგენილია აღნიშნულ ტერიტორიაზე გავრცელებული ნალექების ფიზიკური პარამეტრები; გამოვლენილია მიწისქვეშა ფილტრაციული ნაკადების ინტენსიური დინების ადგილები და მათი მოძრაობის მიმართულება; აგებულია გეორადიოლოკაციური ჭრილები. მიგარიას კირქვულ მასივზე ჩატარებული გეოფიზიკური გამოკვლევებით გამოვლენილია როგორც ადრე დაფისირებული, ისე ახლადმოძიებული მღვიმეების გავრცელების არეალი, ჩატარებულია მათი იდენტიფიკაცია, კარტირება და კადასტრირება. 2017-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/6439 Title: Приложения теорий дислокаций в исследованиях скачкообразных деформационных процессов, происходящих в Земле; Some aspects of dislocation theory for study residual deformation processes in the earth; დისლოკაციის თეორიის გამოყენება დედამიწაში მიმდინარე ნახტომისებური დეფორმაციული პროცესების კვლევებში Authors: Картвелишвили, К.З.; ქართველიშვილი, კ.; Kartvelishvili, K. Abstract: Для определения скачкообразных смещений деформаций и наклонов, вызванных сильными землетрясениями, используются методы упругой теории дислокаций, предложенные Стекетиб Чинери и Маруиама, В случае дислокаций Вольтера однородной полусферы. Для исследования вертикальных и горизонтальных перемещении используются уравнения Маруиами, где принято, что поверхностью дислокации является прямоугольная поверхность. В работе приведены аналитические выражения для обеих (strike-slip и dip-slip) моделей.; The dislocation theory representation of faulting of Steketee, Chinnery, and Maruyama used to compute the residual displacement, strain, and tilt fields from major earthquakes. Maruyama’s equations have been used to calculate both vertical and horizontal placements for a Volterra dislocation in a uniform half space. The shape of the dislocation surface assumed to be a plane rectangle. Closed analytical expressions for the displacement field of inclined, finite strike-slip and dip-slip faults are given.; მიწისძვრებით გამოწვეული ნარჩენი გადაადგილებების, დეფორმაციების და დახრების გამოსათვლელად გამოყენებულია სტეკეტის, ჩინერის და მარუამის მიერ შემოთავაზებილი რღვევების დილოკაციის თეორია. ერთგვაროვანი ნახევარსფეროს ვოლტერას დისლოკაციის ვერტიკალური და ჰორიზონტალური გადაადგილებების გამოსაკვლევად გამოყენებულია მარუამის განტოლებები. დისლოკაციის ზედაპირად მიღებულია მართკუთხა სიბრტყე. მოცემულია ანალიტიკური გამოსახულებები რღვევების ორივე strike-slip და dip-slip მოდელისთვის 2017-01-01T00:00:00Z