https://openlibrary.ge/handle/123456789/9280 Tue, 07 Apr 2026 16:03:26 GMT 2026-04-07T16:03:26Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9296 Title: სმოგის რიცხვითი მოდელის შესახებ; About numerical model of smog; О численной модели смога Authors: გელაძე, გ.; ბეგალიშვილი, ნ.; Geladze, G.; Begalishvili, N.; Геладзе, Г.; Бегалишвили, Н. Abstract: რიცხვითი მეთოდების საშუალებით მოდელირებულია ატმოსფეროს მეზომასშტაბური სასაზღვრო ფენაში (ამსფ) ფორმირებული ღრუბლისა და ნისლის განვითარების სრული ციკლი. მოდელირებულია აგრეთვე ამსფ-ში აეროზოლის გავრცელება წერტილოვანი წყაროდან. ამსფ-ში ნოტიო პროცესებისა და აეროზოლის გავრცელების მოდელების ‘ზედდების“ შედეგად შესაძლებელიამოგის ფორმირების სიმულაცია.; A numerical model of the full cycle of cloud and fog genesis in the mesoboundary layer of atmosphere has been created. A numerical model of the distribution of aerosol from an instantaneous point source into the mesoboundary layer of the atmosphere has been created. The formation of smog is simulated based on the synthesis and "overlay" of the two above models.; Создана численная модель полного цикла генезиса облака и тумана в мезопогрансое атмосферы. Создана численная модель распространения аэрозоля из мгновенного точечного источника в мезопогрансое атмосферы. Смоделировано возникновение смога на основе синтеза и «наложения» двух вышеприведённых моделей Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9296 2021-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9295 Title: ღრუბლიანობა და კოსმოსური სხივები; Cloudiness and cosmic rays; Облачность и космические лучи Authors: კაპანაძე, ნ,; მკურნალიძე, ი.; Kapanadze, N.; Mkurnalidze, I.; Капанадзе, Н. И.; Мкурналидзе, И. П. Abstract: მოცემულ ნაშრომში წარმოდგენილია საქართველოს ტერიტორიაზე კლიმატოლოგიის თვალსაზრისით ღრუბლიანობის მოკლე დახასიათება. აღნიშნულია ღრუბლიანობის როლი დედამიწაზე კლიმატის ფორმირებაში. გაანალიზებულია დედამიწის ღრუბლიან საფარზე გალაქტიკური კოსმოსური სხივების გავლენის შესწავლის მიზნით მსოფლიოს სხვადასხვა სამეცნიერო ცენტრში ჩატარებული კვლევები. წარმოდგენილია შესაბამისი ილუსტრაციები.; In this paper, from a climatological point of view, a brief description of cloudiness in the territory of Georgia is given. The role of cloudiness in the formation of the Earth's climate is noted. Considered are the significant work carried out in various scientific centers around the world to study the influence of galactic cosmic rays on the cloud cover of the Earth.; В данной работе дана с климатологичесй точки зрения краткая характеристика облачности на территории Грузии. Отмечена роль облачности в формировании климата на Земле. Рассмотрены значительные работы, которые ведутся в различных научных центрах мира по исследованию влияния галактических космических лучей на облачный покров Земли.Представлены соответствующие иллюстрации. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9295 2021-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9294 Title: მდინარეთა აუზების ძირითადი ბუნებრივი რესურსები, ფუნქციები და ინტეგრირებული მართვის მექანიზმები; Major resources of river basins, functions and integrated management systems; Основные ресурсы речных бассейнов, функции и механизмы интегрированного управления; სტატია Authors: კაპანაძე, ნ.; ცინცაძე, თ.; Kapanadze, N.; Tsintsadze, T.; Капанадзе, Н. И.; Цинцадзе, Т. Н. Abstract: განხილულია მდინარის აუზის ინტეგრირებული მართვის კონცეფციის წარმოშობისა და ევოლუციის ისტორია. შესწავლილია მდინარეთა აუზების ტიპიური ფუნქციები და ინტეგრირებული მართვის მექანიზმები. მსოფლიო გამოცდილების მაგალითზე ნაჩვენებია მდინარეთა აუზების ინტეგრირებული მართვის თეორიული საფუძვლების, მიზნებისა და ამოცანების პრაქტიკაში დანერგვის შესაძლებლობა.; The origin of the concept of river basin integrated management and evolution history is discussed. Typical functions of river basins and integrated control mechanisms are studied. On the case of world experience the introducing possibility of the theoretical foundations, goals and objectives of river basin integrated management in practice has been shown.; Обсуждается происхождение концепции интегрированного управления речным бассейном и история развития. Изучаются типовые функции речных бассейнов и механизмы комплексного контроля. На примере мирового опыта показана возможность внедрения в практику теоретических основ, целей и задач интегрированного управления речным бассейном. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9294 2021-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9293 Title: მეზომასშტაბური ატმოსფერული პროცესების რიცხვითი მოდელის ენერგეტიკული ბალანსის განტოლებათა შესახებ; On the energy balance equations of the numerical model of mesoscale atmospheric processes; Об уравнениях энергетического баланса численной модели мезомасштабных атмосферных процессов Authors: დემეტრაშვილი, დ.; Demetrashvili, D.; Деметрашвили, Д. Abstract: წინამდებარე სტატიაში ატმოსფეროს ჰიდროთერმოდინამიკის განტოლებათა სრული სისტემის საფუძველზე ჰიდროსტატიკურ მიახლოებაში შესაბამისისი სასაზღვრო პირობების გამოყენებით მიღებულია ენერგეტიკული განტოლებები, რომლებიც აღწერენ ენერგეტიკულ გარდაქმნებს ოროგრაფიულად არაერთგვაროვანი დედამიწის ზედაპირის ზემოთ მოძრავ ჰაერის მასაში. აღნიშნული განტოლებები გამოყენებული იქნება ენერგეტიკული გარდაქმნების შესასწავლად საქართველოს ტერიტორიის ზემოთ განვითარებულ ატმოსფერულ პროცესებში სხვადასხვა სინოპტიკური სიტუაციების პირობებში.; In this article, on the basis of the complete system of equations of atmosphere hydrothermodynamics in hydrostatic approximation using the appropriate boundary conditions, energy equations are obtained that describe the energy transformations in the air mass moving over the orographically inhomogeneous Earth’s surface. These equations will be used to study energy transformations in atmospheric processes developing over the territory of Georgia in different synoptic situations.; В данной статье на основе полной системы уравнений гидротермодинамики атмосферы в гидростатическом приближении с использованием соответствующих граничных условий, получены энергетические уравнения, которые описывают энергетические преобразования в воздушной массе, движущейся над орографической неоднородной поверхностью Земли. Эти уравнения будут использованы для изучения энергетических преобразований в атмосферных процессах, развывающихся над территорией Грузии при различных синоптических ситуациях. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9293 2021-01-01T00:00:00Z