https://openlibrary.ge/handle/123456789/9836 Mon, 02 Mar 2026 14:03:27 GMT 2026-03-02T14:03:27Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9848 Title: საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის სამეცნიერო რეფერირებადი შრომათა კრებული : ტომი N 132; Scientific Reviewed Proceedings of the Institute of Hydrometeorology of the Georgian Technical University : Vol.№ 132; Научный Реферируемый Сборник Трудов Института Гидрометеорологии Грузинского Технического Университета : Том № 132 Editors: ცინცაძე, თ. (მთ. რედაქტორი); Tsintsadze, T. (Editor-in-Chief); მელაძე, გ.; გორგიჯანიძე, ს.; ელიზბარაშვილი, ე.; ინწკირველი, ლ.; ტატიშვილი, მ.; Meladze, G.; Gorgijanidze, S.; Elizbarashvili, E.; Intskirveli, L.; Tatishvili, M. Description: წინამდებარე კრებულში შესულია ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის 69-ე მაისის სამეცნიერო სესიაზე მოსმენილი მოხსენებები, მიძღვნილი ჰიდრომეტეოროლოგიისა და ეკოლოგიის აქტუალური პრობლემებისადმი. შესაბამისი სტატიები მოცემულია შემდეგ სამეცნიერო მიმართულებათა მიხედვით: მეტეოროლოგია, კლიმატოლოგია, აგრომეტეოროლოგია, ჰიდროლოგია, კლიმატის ცვლილება, ბუნებრივი გარემოს დაბინძურება. კრებული განკუთვნილია გეოფიზიკურ, გეოგრაფიულ და ეკოლოგიურ მეცნიერებათა სხვადასხვა დარგში მომუშავე მეცნიერებისა და სპეციალისტებისათვის, მაგისტრანტებისა და დოქტორანტებისათვის.; In this issue texts of papers presented at the 69-th May scientific session of the Institute of Hydrometeorology are offered, dedicated to the pressing problems of Hydrometeorology and Ecology. Relevant papers are given according to the following scientific directions: Meteorology, Climatology, Agrometeorology, Hydrology, Climate Change, Environmental Pollution. The volume is intended for experts working in different branches of geophisical, geo¬graphical end ecological sciences, magistrates and doctorates; В настоящий сборник включены тексты докладов, заслушанных на 69-ой майской научной сессии Института Гидрометеорологии, посвященной актуальным проблемы гидрометеорологии и экологии. Соответствующие статьи даны по следующим научным направлениям: метеорология, климатология, агрометеорология, гидрология, изменение климата, загрязнение природной среды. Сборник предназначен для ученых и специалистов, работающих в различных областях гео-физических, географических и экологических наук, магистрантов и докторантов. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9848 2022-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9847 Title: მთის მდინარეთა წყლის ჩამონადენის მრავალწლიური დინამიკა საქართველოში; Perennial Dynamics of Mountain River Water Runoff in Georgia; Многолетняя динамика стока воды горных рек Грузии Authors: ბასილაშვილი, ც.; Basilashvili, Ts.; Басилашвили, Ц.З. Abstract: საქართველოს მთავარ მთის მდინარეთა წყლის ხარჯების მრავალწლიურ დაკვირვებათა რიგების სტატისტიკური ანალიზის საფუძველზე დაზუსტებულია მათი საშუალო მრავალწლიური მნიშვნელობები და ყოველწლიური ცვლილების სიჩქარეები. მათი გათვალისწინება აუცილებელია სამეცნიერო, სამეურნეო და საპროექტო ორგანიზაციებში წყალსამეურნეო გაანგარიშებებისა და სამეურნეო საქმიანობის სწორი წარმართვისა და გარემოს უსაფრთხოებისათვის. ცხრ. 1, ლიტ. 8.; Through statistical analysis of the series of multi-year observations of water consumption of the main mountain rivers of Georgia, average multi-year values and speeds of annual change have been specified. Their consideration is essential for proper management of water calculations and agricultural activities in scientific, agricultural and project organizations and for the environmental safety. Tabl. 1, Ref. 8.; На основе статистического анализа многолетних рядов наблюденных данных над расходами воды, на основных горных рек Грузии, уточнены их среднемноголетние величины и интенсивность ежегодных изменений. Их учёт в научных, хозяйственных и проектных организациях необходимо в целях водохозяйственных расчётов, правильного ведения хозяйственного производства и безопасности окружающей среды. Табл. 1, Лит. 8. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9847 2022-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9846 Title: საქართველოს მთიანი რაიონების ზვავსაშიშროება და ჩასატარებელი ზვავსაწინააღმდეგო ღონისძიებები; Avalanche hazard in the mountainous regions of Georgia and avalanche control measures; Лавиноопасноть горных районов Грузии и проведение противолавинных мероприятий Authors: სალუქვაძე, მ.; ცინცაძე, თ.; კობახიძე, ნ.; Salukvadze, M.; Tsintsadze, T.; Kobakhidze, N.; Салуквадзе, М.Е.; Цинцадзе, Т.Н.; Кобахидзе, Н.Ш. Abstract: საქართველოს მთიან რეგიონებში არსებულ 135 ხეობას, 338 დასახლებულ პუნქტს, საუღელტეხილო და საავტომობილო გზებს 1882 ზვავი ემუქრება. დასავლეთ საქართველოში მდებარეობს ასეთი დასახლებების საერთო რაოდენობის 63%, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში – 37%. მნიშვნელოვანია ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირება და სარისკო ზონების განსაზღვრა. ზვავების რისკის დონე, ზვავშემკრებების ფართობის (ჰა), ზვავის დარტყმის ძალისა (ტ/მ2) და მოსალოდნელი შედეგის მიხედვით განვსაზღვრეთ, განსაკუთრებით ძლიერი (3 % საერთო ფართობიდან), ძლიერი (8%), საშუალო (33%), სუსტი (12%) და არაზვავსაშიში (44%) რაიონებისთვის.განხილულია მთიან რაიონებში დასახლებების სახეობები და განსახორციელებელი ზვავსაწინააღმდეგო ღონისძიებები, რაც, როგორც სამთო - სათხილამურო კურორტებზე, ისე საუღელტეხილო და საავტომობილო გზებზე შეარბილებს ზვავების ჩამოსვლით გამოწვეულ ზიანს.; 135 gorges, 338 settlements, mountain passes and highways of Georgia are threatened by 1,882 avalanches. There are 63% of such settlements in Western Georgia, and 37% in Eastern Georgia. Reducing the risk of natural disasters and identifying risk zones is a matter of great importance. The level of avalanche risk, in terms of the area of avalanches (ha), the impact force of avalanches (t / m2) and the expected result, was determined for especially strong avalanches (3% of the total area), strong (8%), medium (33%), weak (12%) and non-avalanche (44%) areas. There are reviewed the types of settlements of mountainous areas and those anti-avalanche measures that will mitigate the damage caused by avalanches both at mountain ski resorts and on mountain passes and highways.; 135 ущелям, 338 населённым пунктам, перевальным и автомобильным дорогам горных районов Грузии угрожают 1882 лавин. Таких населенных пунктов в Западной Грузии 63%, а в в Восточной Грузии - 37%. Большое значение имеет уменьшение риска естественных катастроф и определение зон риска. Уровень риска лавин, по площади лавиносборов (га), силы удара лавин (т/м2) и по ожидаемому результату, определили для особо сильно лавиноопасных (3% от общей плошади), сильной (8%), средней (33%), слабой (12%) и нелавиноопасных (44%) районов. Рассмотрены виды заселения горных районов и те противолавинные мероприятия, которые смягчат причинённый лавинами ущерб как на горно - лыжных курортах, так и на перевальных и автомобильных дорогах. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9846 2022-01-01T00:00:00Z https://openlibrary.ge/handle/123456789/9845 Title: მთის მდინარეების წყალმოვარდნების გეოგრაფიის მოკლე ანალიზი საქართველოში; The Brief Analysisof Geography of Mountain River Flooding in Georgia; Краткий Анализ Географии Паводков Горных Рек В Грузии Authors: გორგიჯანიძე, ს.; Gorgijanidze, S.; Горгиджанидзе, С.Н. Abstract: სტატიაში მოცემულია წყალმოვარდნების სხვადასხვაობა, თავისებურებები და მათი ხასიათი, სად არის გავრცელებული და როგორი მოქმედება ახასიათებთ მათ საქართველოში. ასევე მოცემულია წყალმოვარდნების გავრცელების მექანიზმები, ჩახერგილი მასის სპეციფიკა, კლიმატური პირობების გავლენა, წყალმოვარდნების შემთხვევაში კი მათი თავიდან აცილების გზები.; The flash flooding difference, peculiarities and nature, their distribution areas and impact type is given in presented article. Also the flash flooding propagation mechanism, the specifics of the trapped mass, influence of climatic conditions and the prevention measures in case of flooding are given.; В статье приведены разница, особенности и характер наводнений, где распространены и какими действиями характеризуются в Грузии. Также приводятся механизмы распространения паводков, специфика завальных масс, влияние климатических условий и в случае наводнений способы их предотвращения. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://openlibrary.ge/handle/123456789/9845 2022-01-01T00:00:00Z