Agrometeorological Characteristics and Phenological Forecasts of Citrus under Modern Climate Conditions

Abstract

The ecological features of citrus (tangerine, orange, lemon) and the agro-meteorological conditions of their production regions (Adjara, Guria, Samegrelo) are reviewed. The main agro-meteorological characteristics of the citrus distribution regions are given (sums of active temperatures, atmospheric precipitation, relative humidity, number of frost-free days, hydrothermal coefficient). Forecast equations for determining the phenological phases of ripening and flowering of citrus crops are compiled. The analysis of the climate change scenario shows, that the dynamics of climate change will affect the change in such important agro-meteorological parameters as the duration of the vegetation period, the sum of active temperatures (>10°C), etc. Taking into account the above, it was revealed that the predicted changes will have a positive impact on the production of citrus. Against the background of an extended growing season, their distribution area will expand according to vertical zonation. According to the developed scenario, an increase in the duration of the growing season with an increase in air temperature by 1°C is favorable for the full formation of citrus fruits in areas where they are less provided with the sum of temperatures. According to the mentioned scenario, with an increase in temperature by 1°C, the sum of active temperatures (above 10°C) will increase by 240-260°C and as a result, the distribution zones of citrus will first rise by 100-150m higher than their base (current) distribution zones.

განხლულია ციტრუსების (მანდარინი, ფორთოხალი, ლიმონი) ეკოლოგიური თავისებურებანი და მათი მწარმოებელი რეგიონების (აჭარა, გურია, სამეგრელო) აგრომეტეოროლოგიური პირობები. მოცემულია ციტრუსების გავრცელების რაიონების ძირითადი აგრომეტეოროლოგიური მახასიათებლები (აქტიურ ტემპერატურათა ჯამები, ატმოსფერული ნალექები, შეფარდებითი ტენიანობა, უყინვო დღეთა რიცხვი, ჰიდროთერმული კოეფიციენტი). შედგენილია ციტრუსოვანი კულტურების სიმწიფის და ყვავილობის ფენოლოგიური ფაზების განსაზღვრის საპროგნოზო განტოლებები. კლიმატის ცვლილების სცენარის ანალიზი აჩვენებს, რომ კლიმატის ცვლილების დინამიკა გავლენას მოახდენს ისეთი მნიშვნელოვანი აგრომეტეოროლოგიური პარამეტრების ცვლილებაზე, როგორიცაა, სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა, აქტიურ ტემპერატურათა ჯამი და ა.შ. აღნიშნულის გათვალისწინებით, გამოიკვეთა, რომ პროგნოზირებული ცვლილებები პოზიტიურ გავლენას მოახდენს ციტრუსოვანი კულტურების წარმოებაზე. გახანგრძლივებული სავეგეტაციო პერიოდის ფონზე გაფართოვდება მათი გავრცელების არეალი ვერტიკალური ზონალობის მიხედვით. შემუშავებული სცენარით, ჰაერის ტემპერატურის 1°C-ით მატებისას სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობის ზრდა ხელსაყრელია ციტრუსოვანი კულტურათა ნაყოფების სრული ფორმირებისათვის იმ ადგილებში, სადაც ისინი ტემპერატურის ჯამით ნაკლებად არიან უზრუნველყოფილი. აღნიშნული სცენარით, ტემპერატურის 1°C-ით მატებისას აქტიურ ტემპერატურათა ჯამი (10°C-ის ზევით) მოიმატებს 240-260°C-ით და შედეგად ციტრუსოვანი კულტურების გავრცელების ზონები პირველად 100-150 მ-ით აიწევს მაღლა, მათი გავრცელების საბაზისო (მიმდინარე) ზონებთან შედარებით.

Рассмотрены экологические особенности цитрусовых культур (мандарин, апельсин, лимон) и агрометеоро-логические условия регионов их производства (Аджария, Гурия, Самегрело). Приведены основные агрометеороло-гические характеристики регионов распространения цитрусовых (суммы активных температур, атмосферныеосадки, относительная влажность, количество безморозных дней, гидротермический коэффициент). Составлены уравнения прогнозирования для определения фенологических фаз созревания и цветения цитрусовых культур. Анализ сценария изменения климата показывает, что динамика изменения климата повлияет на изменение таких важных агрометеорологических параметров, как продолжительность вегетационного периода, сумма активных температур и др. С учетом вышеизложенного выявлено, что прогнозируемые изменения окажут положительноевлияние на производство цитрусовых культур. На фоне продленного вегетационного периода их ареал распространения расширится по вертикальному зональному признаку. Согласно разработанному сценарию, увеличение про-должительности вегетационного периода при повышении температуры воздуха на 1°C способствует полноценномуформированию цитрусовых плодов в районах с недостаточным количеством температур. По указанному сценарию,при повышении температуры на 1°C сумма активных температур (выше 10°C) увеличится на 240-260°C, и в результате зоны распространения цитрусовых культур в первые поднимутся на 100-150 м выше по сравнению с их базо-выми (текущими) зонами распространения.