კლიმატური ფაქტორები და დეკორატიული მცენარეების ეკოლოგიური ადაპტაცია

Abstract

ნაშრომში განხილულია ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიტოპათოლოგიისა და ბიომრავალფეროვნების ინსტიტუტის საკოლექციო ნაკვეთზე გავრცელებული იაპონური კამელიის (Camellia japonica L.) ჯიშების ყვავილობის ვადები და ყვავილის შეფერილობის თავისებურებები, მათ შორის არსებული კორელაციური კავშირები. იაპონური კამელია ხასიათდება უხვი და ხანგრძლივი ყვავილობით, აგრეთვე ყვავილების ფერის, ზომისა და ფორმის დიდი მრავალფეროვნებით. აღნიშნული ნიშნები მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული გარემო-ფაქტორებზე, განსაკუთრებით ტემპერატურულ რეჟიმზე, რაც მკვეთრად აისახება როგორც ყვავილობის ხანგრძლივობაზე, ისე შეფერილობაზე. დადგენილია, რომ იაპონური კამელია ყვავილობას იწყებს მაშინ, როდესაც ჰაერის საშუალო დღე-ღამური ტემპერატურა შეადგენს დაახლოებით 6,5–10 °C-ს, ხოლო ინტენსიური ყვავილობა მიმდინარეობს 10–19 °C ტემპერატურის პირობებში. იაპონური კამელიის ჯიშ „ჰიბისკუს-ის“ შემთხვევაში გამოვლინდა ყვავილის შეფერილობის მკვეთრი დამოკიდებულება ტემპერატურაზე. 8,5–9,0 °C-ზე დაბალი ტემპერატურის პირობებში ვითარდება ვარდისფერი ყვავილები, ხოლო შედარებით მაღალი ტემპერატურის (16,6–19°C) პირობებში მცენარე ივითარებს ინტენსიურად წითელ ყვავილებს.

This study investigates the flowering periods and flower color characteristics of Camellia japonica L. cultivars cultivated in the collection site of the Institute of Phytopathology and Biodiversity at Batumi Shota Rustaveli State University, including the existing correlative relationships between these traits. Camellia japonica is characterized by abundant and prolonged flowering, as well as a wide diversity in flower color, size, and shape. These traits are significantly influenced by environmental factors, particularly temperature, which strongly affects both the duration of flowering and the coloration of the flowers. It was determined that C. japonica begins flowering when the average daily air temperature ranges from approximately 6.5–10 °C, while intensive flowering occurs under temperatures of 10–19 °C. In the case of the ‘Hibiscus’ cultivar, a pronounced temperature-dependent variation in flower color was observed. Under lower temperatures (8.5–9.0 °C), the flowers develop a pink coloration, whereas under relatively higher temperatures (16.6–19 °C), the plant produces intensely red flowers.

Данное исследование посвящено изучению сроков цветения и особенностей окраски цветков сортов Camellia japonica L., культивируемых на коллекционном участке Института фитопатологии и биоразнообразия Батумского государственного университета имени Шота Руставели, а также выявлению существующих корреляционных связей между этими признаками. Camellia japonica характеризуется обильным и продолжительным цветением, а также широким разнообразием окраски, размеров и форм цветков. Эти признаки в значительной степени зависят от факторов окружающей среды, особенно от температуры, которая существенно влияет как на продолжительность цветения, так и на окраску цветков. Установлено, что Camellia japonica начинает цветение при среднесуточной температуре воздуха примерно 6,5–10 °C, тогда как интенсивное цветение наблюдается при температуре 10–19 °C. В случае сорта ‘Hibiscus’ выявлена выраженная температурная зависимость изменения окраски цветков. При более низких температурах (8,5–9,0 °C) цветки приобретают розовую окраску, тогда как при относительно более высоких температурах (16,6–19 °C) формируются интенсивно красные цветки.